LỆNH if TRONG PYTHON
(Điều kiện – Rẽ nhánh chương trình THPT)

---

1️⃣ Cú pháp lệnh if trong Python

Lệnh if dùng để kiểm tra điều kiện và quyết định chương trình có thực hiện một nhóm lệnh hay không.

📌 Cú pháp cơ bản

if điều_kiện:
    các_lệnh_được_thực_hiện

📌 Cú pháp đầy đủ

if điều_kiện_1:
    các_lệnh_1
elif điều_kiện_2:
    các_lệnh_2
else:
    các_lệnh_3

🔹 Các thành phần và ý nghĩa

• if: kiểm tra điều kiện đầu tiên
• elif: (else if) kiểm tra điều kiện tiếp theo nếu if sai
• else: thực hiện khi tất cả các điều kiện trên đều sai
• điều kiện: biểu thức so sánh, cho kết quả True hoặc False

📌 Python dùng thụt lề (indentation) để xác định các lệnh thuộc khối if.

---

2️⃣ Ví dụ minh họa lệnh if

🔹 Ví dụ 1 (CƠ BẢN)

Bài toán: Nhập một số nguyên n. Kiểm tra n có phải là số dương hay không.

💡 Ý tưởng

• Nếu n > 0 thì là số dương

n = int(input("Nhập n: "))

if n > 0:
    print("n là số dương")

---

🔹 Ví dụ 2 (TRUNG BÌNH)

Bài toán: Nhập điểm trung bình. Xếp loại học sinh: Đạt / Không đạt.

💡 Ý tưởng

• Nếu điểm ≥ 5 → Đạt
• Ngược lại → Không đạt

diem = float(input("Nhập điểm trung bình: "))

if diem >= 5:
    print("Xếp loại: Đạt")
else:
    print("Xếp loại: Không đạt")

---

🔹 Ví dụ 3 (NÂNG CAO)

Bài toán: Nhập điểm trung bình. Xếp loại học lực học sinh.

💡 Ý tưởng

• Điểm ≥ 8 → Giỏi
• 6.5 ≤ điểm < 8 → Khá
• 5 ≤ điểm < 6.5 → Trung bình
• Dưới 5 → Yếu

diem = float(input("Nhập điểm trung bình: "))

if diem >= 8:
    print("Học lực: Giỏi")
elif diem >= 6.5:
    print("Học lực: Khá")
elif diem >= 5:
    print("Học lực: Trung bình")
else:
    print("Học lực: Yếu")

🎯 Ví dụ này thể hiện đầy đủ cấu trúc if – elif – else

---

3️⃣ BÀI TẬP VẬN DỤNG TỰ HỌC TẠI NHÀ

🔹 Bài 1 – Mức Trung bình

Nhập một số nguyên n. Kiểm tra n là số chẵn hay số lẻ.

💡 Gợi ý ý tưởng

• Số chẵn: n % 2 == 0
• Số lẻ: ngược lại

n = int(input("Nhập n: "))

if n % 2 == 0:
    print("n là số chẵn")
else:
    print("n là số lẻ")

---

🔹 Bài 2 – Mức Khá

Nhập hai số a, b. Tìm số lớn hơn.

💡 Gợi ý ý tưởng

• So sánh a và b
• Xét thêm trường hợp a = b

a = float(input("Nhập a: "))
b = float(input("Nhập b: "))

if a > b:
    print("a lớn hơn b")
elif a < b:
    print("b lớn hơn a")
else:
    print("a bằng b")

---

🔹 Bài 3 – Mức Giỏi

Nhập ba số a, b, c. Kiểm tra ba số có thể là ba cạnh của một tam giác hay không.

💡 Gợi ý ý tưởng

• Tổng hai cạnh bất kỳ phải lớn hơn cạnh còn lại
• a + b > c, a + c > b, b + c > a

a = float(input("Nhập a: "))
b = float(input("Nhập b: "))
c = float(input("Nhập c: "))

if a + b > c and a + c > b and b + c > a:
    print("Ba số là ba cạnh của một tam giác")
else:
    print("Ba số không tạo thành tam giác")

🎯 Bài này rèn tư duy điều kiện logic kết hợp