🧩 BÀI 9: GIAO TIẾP AN TOÀN TRÊN MẠNG
Môn: Tin học lớp 11 – Bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống
Thời lượng: 90 phút (~2 tiết)
💡 Hoạt động 1: Khởi động (9 phút)
Mục tiêu: Nhận biết rủi ro và nguy cơ khi giao tiếp trên mạng, hình thành động cơ học tập.
🔹 Nội dung: Xem video tình huống “Bạn A bị lừa chuyển tiền qua tin nhắn Facebook từ tài khoản bạn B”.
- Câu hỏi 1: Bạn A đã mắc sai lầm gì?
- Câu hỏi 2: Nếu là em, em sẽ xử lý như thế nào?
🎯 Sản phẩm học tập:
| Tình huống | Hành động của nhân vật | Nhận xét | Bài học rút ra |
|---|---|---|---|
| Nhận tin nhắn mượn tiền từ bạn B | Vội chuyển tiền mà không xác minh | Bị lừa đảo | Cần kiểm tra thông tin, xác minh người gửi |
💬 Kết luận: Khi tham gia mạng, phải tỉnh táo và kiểm tra thông tin trước khi hành động.
🧠 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (36 phút)
Mục tiêu: Nhận biết các dạng lừa đảo phổ biến, hiểu 3 nguyên tắc phòng tránh, biết quy tắc giao tiếp an toàn.
🔹 Nội dung 1: Tình huống thường gặp
- Nhận tin nhắn yêu cầu chuyển tiền 123456789 qua mạng xã hội.
- Nhận email yêu cầu nhấp vào đường dẫn lạ để xác minh tài khoản.
🔹 Nội dung 2: 3 nguyên tắc phòng tránh lừa đảo
- Hãy chậm lại – Không vội thực hiện yêu cầu.
- Kiểm tra ngay – Xác minh người gửi, trang web hoặc số điện thoại.
- Dừng lại, không gửi – Không chia sẻ thông tin, mã OTP, mật khẩu.
🎯 Sản phẩm học tập:
| Dạng lừa đảo | Dấu hiệu nhận biết | Cách xử lý theo 3 nguyên tắc |
|---|---|---|
| Lừa đảo hỗ trợ kỹ thuật | Giả danh nhân viên ngân hàng | Chậm lại – Kiểm tra số điện thoại – Dừng lại, không cung cấp mã |
| Lừa đảo tin xấu | Thông báo “Tài khoản bị khóa” | Chậm lại – Truy cập trang chính thức – Không nhấp liên kết |
| Website giả mạo TMĐT | Đường link lạ, không có “https” | Kiểm tra đường link – Dừng lại, không nhập thông tin |
🔹 Nội dung 3: Quy tắc giao tiếp và ứng xử trong môi trường số
- Tôn trọng, tuân thủ pháp luật
- Lành mạnh, an toàn, bảo mật
- Chia sẻ có trách nhiệm, tránh kích động hoặc thông tin sai lệch
🎯 Sản phẩm nhóm: Slide trình bày 3 nguyên tắc và 4 quy tắc ứng xử văn minh trên mạng.
🧩 Hoạt động 3: Luyện tập (27 phút)
Mục tiêu: Biết cách xử lý tình huống thực tế khi nhận tin nhắn lừa đảo.
🔹 Nội dung: Tình huống “Nhận tin nhắn mượn tiền từ tài khoản bạn thân.”
🎯 Sản phẩm học tập:
| Bước | Hành động | Lý do | Kết quả |
|---|---|---|---|
| 1 | Hãy chậm lại | Có thể tài khoản bị hack | Tránh bị lừa |
| 2 | Kiểm tra ngay | Gọi điện xác minh người thật | Xác định nguồn tin chính xác |
| 3 | Dừng lại, không gửi | Không chuyển tiền khi chưa chắc chắn | An toàn, không mất thông tin |
💬 Kết luận: Bình tĩnh, xác minh thông tin là chìa khóa để bảo vệ bản thân khi giao tiếp trên mạng.
🚀 Hoạt động 4: Vận dụng (18 phút)
Mục tiêu: Tự tìm hiểu các hình thức lừa đảo mới, áp dụng 3 nguyên tắc phòng tránh.
🔹 Nội dung: HS tìm kiếm thông tin về các vụ lừa đảo phổ biến (tuyển dụng online, giả ngân hàng, trúng thưởng, đầu tư ảo,...)
🎯 Sản phẩm học tập:
| Tình huống thực tế | Dấu hiệu nhận biết | Biện pháp xử lý | Bài học |
|---|---|---|---|
| Giả danh ngân hàng yêu cầu xác minh thông tin | Đường link không chính chủ | Chậm lại – Kiểm tra website – Dừng lại | Không nhập OTP, mật khẩu |
| Lừa đảo tuyển dụng online | Yêu cầu đặt cọc trước khi phỏng vấn | Kiểm tra công ty – Dừng lại nếu nghi ngờ | Không nộp tiền cho nhà tuyển dụng ảo |
💬 Thảo luận mở rộng: Em sẽ làm gì để giúp bạn bè, người thân tránh bị lừa trên mạng?
📘 Tổng kết bài học
- 3 nguyên tắc vàng: Hãy chậm lại – Kiểm tra ngay – Dừng lại, không gửi.
- 4 quy tắc ứng xử: Tôn trọng – Lành mạnh – An toàn – Trách nhiệm.
🎯 Bài tập về nhà:
- Làm bài trắc nghiệm e-learning (Quizizz hoặc Google Form).
- Viết đoạn ngắn (100 từ): “Em sẽ làm gì để góp phần xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn?”.
© Soạn theo Công văn 5512 – Giáo án E-learning môn Tin học 11 | Chuyên gia giáo dục THPT Việt Nam
📌 Danh sách bình luận